SAAT TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
Saat alırken ya da bir ürün açıklamasını okurken karşınıza çıkan kalibre, bezel, kurma kolu, safir cam gibi terimler kafa karıştırabilir. Bu rehberde bir kol saatinin dış ve iç parçalarının isimlerini, mekanizma türlerini ve sık kullanılan saat terimlerini sade bir dille açıklıyoruz.
Kısa cevap: Saatin iç kısmına mekanizma denir. Saatçilikte buna kalibre ya da halk arasında makine de denir. Saatin dış gövdesine kasa, rakamların bulunduğu yüze kadran, kısa ibreye akrep, uzun ibreye yelkovan denir.
İçindekiler
- Saatin dış parçaları ve isimleri
- Saatin iç parçaları (mekanizma)
- Mekanizma türleri
- Fonksiyon ve komplikasyon terimleri
- Sık karıştırılan terimler
- Sıkça sorulan sorular
Saatin Dış Parçaları ve İsimleri
| Parça | Diğer adı | Ne işe yarar? |
|---|
| Kasa | Gövde (case) | Mekanizmayı ve kadranı koruyan dış gövde. Genellikle paslanmaz çelik, titanyum, seramik veya reçineden üretilir. |
| Kadran | Saat yüzü (dial) | Rakamların, işaretlerin ve göstergelerin bulunduğu yüzey. |
| Cam | Kristal | Kadranı koruyan şeffaf kapak. Mineral, safir veya akrilik olabilir. |
| Akrep | Saat ibresi | Saati gösteren kısa ibre. |
| Yelkovan | Dakika ibresi | Dakikayı gösteren uzun ibre. |
| Saniye ibresi | — | Saniyeyi gösteren ince ibre. |
| Endeksler | İşaretler | Kadranda rakam yerine kullanılan çizgi veya nokta şeklindeki saat işaretleri. |
| Kurma kolu | Taç, ayar tepesi, crown | Saati ve tarihi ayarlamaya, mekanik saatlerde kurmaya yarayan düğme. |
| Bezel | Çerçeve | Camı çevreleyen halka. Dalış saatlerinde dönerek geçen süreyi ölçmeye yarar. |
| Kulak | Lug | Kasaya bağlı, kordonun takıldığı çıkıntılar. |
| Kasa arkası | Arka kapak (case back) | Kasanın arka kapağı. Referans numarası ve su direnci genellikle burada yazar; bazı modellerde şeffaftır. |
| Kordon | Kayış, bilezik | Saati bileğe bağlayan parça. Deri, silikon ve kumaş olanlara kayış, metal olanlara bilezik denir. |
| Toka | Klips, kelebek kilit | Kordonu kapatan kilit. Metal bileziklerde genellikle katlanır kilit kullanılır. |
| Düğmeler | Basma düğme (pusher) | Kronograf ve dijital saatlerde fonksiyonları çalıştıran düğmeler. |
| Lume | Fosfor, ışıklı boya | İbre ve endekslerde karanlıkta parlayan kaplama. |
Kadrandaki küçük kadranlar, tarih penceresi ve diğer göstergelerin anlamları için saat içindeki göstergeler yazımıza göz atabilirsiniz.
Saatin İç Parçaları: Mekanizma
Saatin iç kısmına mekanizma denir. Belirli bir mekanizma modeline ise kalibre adı verilir (örneğin Seiko 4R35 bir kalibredir). Mekanizmanın parçaları, saatin quartz ya da mekanik olmasına göre değişir.
Quartz Saatin İç Parçaları
- Pil: Mekanizmaya enerji sağlar.
- Kuvars kristali: Elektrik verildiğinde sabit bir frekansta titreşir; saatin hassasiyetini bu titreşim sağlar.
- Entegre devre: Kristalin titreşimini sayar ve her saniye bir sinyal üretir.
- Adım motoru: Bu sinyalle ibreleri hareket ettirir.
Mekanik Saatin İç Parçaları
- Zemberek: Kurulduğunda enerji depolayan yay.
- Çark dizisi: Zemberekteki enerjiyi ibrelere aktaran dişliler.
- Eşapman (maşa ve eşapman çarkı): Enerjinin kontrollü ve eşit aralıklarla aktarılmasını sağlar; saatin "tik-tak" sesi buradan gelir.
- Balans çarkı ve spiral: Saatin kalbi gibi çalışarak ileri geri salınır ve zamanı düzenler.
- Rotor: Otomatik saatlerde bilek hareketiyle dönerek zembereği kuran yarım ay şeklindeki ağırlık.
- Taşlar (rubi): Sürtünmeyi azaltmak için dönen parçaların yataklarında kullanılan sentetik yakutlar.
- Platin ve köprüler: Tüm parçaların üzerine monte edildiği ana gövde ve tutucu plakalar.
Mekanizma Türleri
| Tür | Enerji kaynağı | Öne çıkan özellik |
|---|
| Quartz | Pil | Yüksek hassasiyet, az bakım, uygun fiyat. |
| Otomatik | Bilek hareketi (rotor) | Pil gerektirmez; takılmazsa durabilir. |
| Kurmalı mekanik | Elle kurma | Kurma kolu çevrilerek kurulur. |
| Solar | Işık | Gün ışığı veya yapay ışıkla şarj olur; düzenli pil değişimi gerekmez. |
Fonksiyon ve Komplikasyon Terimleri
Saatin saat, dakika ve saniye dışında sunduğu her ek özelliğe komplikasyon denir.
- Tarih (date): Ayın gününü gösteren pencere.
- Gün-tarih (day-date): Hem haftanın gününü hem tarihi gösterir.
- Kronograf: Kronometre işlevi; süre ölçmeye yarar.
- Takimetre: Bezelde bulunan ve kronografla birlikte hız ölçmeye yarayan ölçek.
- GMT: İkinci bir saat dilimini gösteren ek ibre.
- Dünya saati: Birçok şehrin saatini aynı anda gösterir.
- Güç rezervi göstergesi: Mekanik saatte kalan enerjiyi gösterir.
- Ay fazı: Ayın evrelerini gösterir.
- Alarm: Belirlenen saatte sesli uyarı verir.
Sık Karıştırılan Terimler
Kronograf ve Kronometre
Kronograf, süre ölçme (kronometre) fonksiyonu olan saattir. Kronometre ise saatçilikte, hassasiyeti bağımsız bir kurum tarafından test edilip onaylanmış saatler için kullanılan bir sertifika ifadesidir. Bir saat hem kronograf hem kronometre olabilir, ama ikisi aynı şey değildir.
Safir, Mineral ve Akrilik Cam
Safir cam çizilmeye karşı en dayanıklı camdır. Mineral cam sertleştirilmiş camdır ve fiyat-performans açısından yaygındır. Akrilik cam daha kolay çizilir ama darbeye karşı esnektir ve çizikleri parlatılabilir.
Su Direnci: ATM, Bar ve Metre
Su direnci 3 ATM (30 m), 5 ATM (50 m), 10 ATM (100 m) gibi değerlerle ifade edilir. Bu değerler laboratuvar basıncını gösterir; saatin o derinliğe dalabileceği anlamına gelmez. 3 ATM yalnızca su sıçramasına, 10 ATM ve üzeri yüzmeye uygundur.
Hacking (Saniye Durdurma)
Kurma kolu çekildiğinde saniye ibresinin durması özelliğidir. Saati saniyesine kadar doğru ayarlamayı kolaylaştırır.
Saat ayarı ve kurma kolunun konumları hakkında ayrıntılı bilgi için kol saati nasıl ayarlanır rehberimizi okuyabilirsiniz.
Saat Terimleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Saatin iç kısmına ne denir?
Saatin iç kısmına mekanizma denir. Saatçilikte belirli bir mekanizma modeline kalibre adı verilir; halk arasında "makine" de denir.
Akrep mi uzun, yelkovan mı?
Yelkovan uzun ibredir ve dakikayı gösterir. Akrep kısa ibredir ve saati gösterir.
Saatin camına ne denir?
Saat camına saatçilikte kristal de denir. En yaygın türleri safir, mineral ve akrilik camdır.
Saatin yanındaki düğmeye ne denir?
Saati ayarlamaya yarayan düğmeye kurma kolu, taç veya ayar tepesi denir. Kronograf saatlerde kurma kolunun yanındaki düğmeler ise kronometreyi çalıştırır.
Saat taşı (rubi) ne işe yarar?
Mekanik saatlerde dönen parçaların yataklarında kullanılan sentetik yakut taşlardır. Sürtünmeyi ve aşınmayı azaltarak saatin ömrünü uzatır.
Saat seçimi için Seiko ve Casio rehberlerimize de göz atabilirsiniz.
Size Uygun Saati Bulun – Orijinal ürün, garantili ve güvenli alışveriş.
Erkek Saat Modelleri · Kadın Saat Modelleri · Seiko · Casio